آشنایی با طراحی محصول و عوامل موثر بر آن

در سال‌های اخیر با توجه به شرایط اقتصادی کشور تولید داخلی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. عرضه‌‌ی محصولات داخلی در صورت کسبِ محبوبیتِ لازم بسیار سودآور است. اما در مواردی که شرکت‌های رقیب، بخش قابل توجهی از بازار را به‌دست گرفته‌اند، محصولات داخلی با ریسک بالای عدم محبوبیت نزد مصرف‌کنندگان مواجه هستند و همین مسئله تولیدکنندگان را از سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها و تقبل هزینه‌های تولید محصول جدید بازمی‌دارد. آشنایی با روش‌های اصولی طراحی محصول و به‌کار گرفتن آن در فرایند تولید، تا حد زیادی از میزان ریسک مذکور می‌کاهد و فرصتی برای سرمایه‌گذاری ایمن ایجاد می‌کند.

فرایند طراحی محصول

هر تیم طراحی شیوه‌‌ی متفاوتی برای طراحی و توسعه‌ محصول در پیش می‌گیرد. فرایندی که کوبرگ (Koberg) و باگنل (Bagnell) پایه‌ریزی کرده‌اند نشان می‌دهد که چگونه ایده‌های طرح شده را به محصول فیزیکی تبدیل کنیم. این فرایند از شناخت صورت‌‌مسئله آغاز می‌شود و با گذر از مراحل ایده‌پردازی و ساخت نمونه‌های اولیه، در نهایت به خلق محصول منتهی می‌شود. این قاعده از همان شیوه‌ی رایج تولید در کنار ارزیابی انتقادی برای تشخیص اصلاحات لازم پیروی می‌کند

ترکیب

در این مرحله راه‌حل‌ها به ایده تبدیل و بهترین‌ آن نشانه‌گذاری شده است. این ایده‌ها نمونه‌های اولیه را تشکیل می‌دهند که محصولات حقیقی بر مبنای آنها ساخته خواهد شد. این مرحله به چهار گام تقسیم می‌شود:

ایده پردازی . انتخاب . اجرا . ارزیابی .

تجزیه‌ و تحلیل

پذیرش مشکل: طراحان در قبال پروژه و یافتن راه‌حل برای مشکلات موجود مسئولند. با بهره‌گیری از منابع موجود می‌توان دست‌یابی به این هدف را به بهترین نحو تضمین کرد.تجزیه‌ و تحلیل: در این مرحله تیم طراحی شروع به تحقیق و جمع‌آوری داده‌های مرتبط برای یافتن راه‌حل می‌کند.

ایده‌‌ی کلی

به محض اینکه مشکل و راه‌حل‌های مناسب مشخص شدند باید راه‌حل نهایی انتخاب و به‌تفصیل تعریف شود. همچنین جوانب مختلف راه‌حل مورد نظر باید به‌گونه‌ای پیاده شود که پاسخگوی نیازهای مشتری باشد. یکی از گام‌های اولیه‌‌ی این مرحله «تعریف» است:

تعریف: در این گام تیم طراحی مشکل یا مشکلات اصلی را شناسایی می‌کنند و با تعریف مشکل و اهداف مورد نظر، اطلاعات مورد نیاز این مرحله را فراهم می‌کند. این کار با فعالیت‌هایی همچون حذف عوامل فرعی و یافتن عاملی که نیازمند اعمال تغییر است، انجام می‌شود

مراحل طراحی محصول

گذشته از مراحل گسترده‌ای که در بخش قبل به آنها اشاره شد، برای طراحی یک محصولِ موفق می‌توان طی یک سری اهداف سازمان‌یافته به پیاده‌‌سازی مراحل جزئی نیز پرداخت.

انواع طراحی محصول

اکثر محصولات طراحی‌شده در دو دسته‌ی اصلی قرار می‌گیرند:

تقاضا-نوآوری کششی

تقاضا-کشش زمانی اتفاق می‌افتد که طرح یک محصول مستقیما بتواند در موقعیتی از بازار مفید واقع شود. طرح جدید در جهت حل مشکلِ طرح موجود کار می‌کند. این رویداد هنگام تولید محصول جدید یا تغییر محصول موجود اتفاق می‌افتد.

اختراع-نوآوری فشاری

با پیشرفت علم و فناوری، نوآوری پدید می‌آید و این نوآوری در مسیر تحقیق یا طرح خلاقانه‌ی محصولی جدید رشد می‌کند.

عوامل مؤثر بر طراحی محصول

ملاحظات ضروری در طراحی محصول

طراحی محصول فرایند پیچیده‌ای است. زیرا هرکدام از سرمایه‌گذاران توقع متفاوتی از محصول دارند. نمونه‌هایی از توقعات پیچیده‌ای که باید در طراحی محصول لحاظ شوند به این صورت هستند:

مثال‌هایی از طراحی محصولات موفق

6Wunderkinder

ایده‌ای که با استارتاپی نوپا و نوآور آغاز شد و گسترش یافت؛ این شرکت در راستای توسعه‌ی اپلیکیشن‌ها در سال ۲۰۱۰ نرم‌افزاری به نام وندرلیست (Wunderlist) را برمبنای فضای ابری منتشر کرد. اکنون این اپلیکیشن یکی از پرطرفدارترین نرم‌افزارهای رده‌‌ی خودش است و میلیون‌ها کاربر از آن استفاده می‌کنند. این نرم‌افزار در مدت زمان کوتاهی برای پنج سیستم عامل مختلف با موفقیت عرضه شد. در این نرم‌افزار اطلاعات به صورت یکپارچه میان چند سیستم به‌‌روز می‌شود و طراحی آن ساده و در عین حال تأثیرگذار است.

هنگام طراحی محصول جدید یا طراحی مجدد محصول موجود، شرکت باید مشخص کند محصول جدید دقیقا چه مشکلی را قرار است برطرف کند. لازم است برای نقد ایده‌ها و ارائه‌ی ایده‌های وسیع‌تر و خلاقانه‌تر، گروهی از افراد با مهارت‌های مختلف تشکیل شوند تا گزینه‌های موجود گسترش یابد و انتخاب آگاهانه‌تر صورت گیرد. همچنین بسیار مهم است که از همان لحظه‌ی آغاز فرایند تولید تا آخرین قدم آن نیازها و خواسته‌های مشتری در نظر گرفته شود. در ضمن بهتر است از نظر عاطفی به طرح وابسته نشوید، وابستگی، تمرکز گروه را در انجام کارهایی که باید صورت بگیرد تا محصولی موفق و ماندگار ساخته شود مختل می‌کند. در عوض باید طی فرایند، دیدگاهی تحلیلی و انتقادی اتخاذ شود تا همه‌ی تغییرات ضروری اعمال شوند

آیفون

شرکت اپل همواره در زمره نوآورترین شرکت‌های جهان است؛ گرچه در آغاز کار، موفقیت مستمری نداشت ولی با مدیریت درست، محصولاتی منحصربه‌‌فرد و ممتاز تولید می‌کرد که نزد مردم محبوبیت بسیاری دارند. اپل آیفون با قابلیت‌های خلاقانه، طراحی دلپسند و پشتیبانی کامل و جهانی فروشگاه نرم‌افزارش در بازار تلفن‌های همراه انقلاب ایجاد کرد. اپل با وجود اینکه در صنعت تلفن‌های هوشمند پیشگام نبود، به‌دلیل تولید محصولی زیبا که تجربه‌‌ی کاربری بی‌نظیری را به مشتری ارائه می‌دهد، بسیار موفق است.

پورشه کاین

شرکت سازنده‌ی ماشین‌های مشهور و خواستنی؛ پورشه چند سال پیش وارد صنعت ماشین‌های اسپرت شد. با وجود اینکه وسایل نقلیه‌ی معقول و کاربردی تعاریف گسترده‌ای داشتند، ماشین‌های اسپرتِ رایج، تکراری و خسته‌کننده شده بودند. کارخانه پورشه از طریق کاین کوشید عقل و احساس را کنار هم قرار بدهد. کارخانه با تمرکز روی طراحی محصول موفق شد اتومبیل اسپرتی بسازد که همه‌ی قابلیت‌های ضروری یک ماشین اسپرت را در کنار تجربه‌ی منحصربه‌فرد راندن اتومبیل‌های پورشه فراهم کند. این طرح به فروش‌ موفق و پیشرفت فوق‌العاده‌ی اتومبیل فوق در بازار برندهای مطرح منجر شد.